Η Ερευνητική Μονάδα Γεωγραφικών Πληροφοριακών Συστημάτων (GIS) του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών ολοκλήρωσε με επιτυχία τη συμμετοχή της στον Άξονα 3 του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, το οποίο υλοποιείται υπό την εποπτεία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).

Το έργο επικεντρώνεται στην ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών που αξιοποιούν δεδομένα Παρατήρησης Γης (Earth Observation), με στόχο την υποστήριξη κρίσιμων τομέων της οικονομίας και της κοινωνίας, μεταξύ των οποίων η γεωργία, το περιβάλλον και η διαχείριση φυσικών πόρων.

Υπηρεσία εκτίμησης επιφανειακής εδαφικής υγρασίας

Η Ερευνητική Μονάδα GIS ανέπτυξε μία από τις βασικές υπηρεσίες του έργου, η οποία αφορά την εκτίμηση της επιφανειακής εδαφικής υγρασίας. Η πληροφορία αυτή αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τη γεωργική παραγωγή, καθώς συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη διαχείριση της άρδευσης, στην παρακολούθηση των καλλιεργειών και στην καλύτερη αξιολόγηση των εδαφικών συνθηκών.

Η αναπτυγμένη μεθοδολογία βασίζεται στον συνδυασμό πολλαπλών πηγών δεδομένων, αξιοποιώντας:

• δορυφορικά δεδομένα ραντάρ και οπτικών αισθητήρων,
• επιτόπιες μετρήσεις εδαφικής υγρασίας από δίκτυο σταθμών,
• προηγμένες μεθοδολογίες χωρικής ανάλυσης που επιτρέπουν τη μεταφορά της πληροφορίας από σημειακές μετρήσεις σε συνεχή χωρική κάλυψη.

Με τον τρόπο αυτό καθίσταται δυνατή η παραγωγή χαρτών επιφανειακής εδαφικής υγρασίας υψηλής χωρικής ανάλυσης και αξιοπιστίας, οι οποίοι μπορούν να αξιοποιηθούν σε επιχειρησιακές εφαρμογές και διαδικασίες λήψης αποφάσεων.

Ανάπτυξη και αξιολόγηση της μεθοδολογίας

Κατά την υλοποίηση του έργου δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση:

• στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη της μεθοδολογίας χωροθέτησης του δικτύου σταθμών μέτρησης,
• στη συλλογή και αξιοποίηση επιτόπιων δεδομένων πεδίου,
• στη βαθμονόμηση και επαλήθευση των μοντέλων εκτίμησης,
• στην παραγωγή αξιόπιστων χαρτών επιφανειακής εδαφικής υγρασίας σε μεγάλη κλίμακα.

Η ολοκληρωμένη αυτή προσέγγιση επιτρέπει τη μετατροπή μεγάλου όγκου δορυφορικών και επιτόπιων δεδομένων σε χρήσιμη και άμεσα αξιοποιήσιμη πληροφορία για παραγωγούς, ερευνητές και φορείς λήψης αποφάσεων.

Επιτυχής ολοκλήρωση του έργου

Η τελική συνάντηση του έργου πραγματοποιήθηκε στις 18 και 19 Ιουνίου 2026 στις εγκαταστάσεις της AgroApps στη Θεσσαλονίκη, σηματοδοτώντας την επιτυχή ολοκλήρωση των εργασιών.

Στη συνάντηση συμμετείχαν εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθώς και των εταίρων του έργου, συμπεριλαμβανομένων των EOFARM, TotalView και Cloud Signals.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα των υπηρεσιών που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του Άξονα 3, οι εφαρμογές τους στον αγροτικό τομέα και οι δυνατότητες αξιοποίησής τους σε πραγματικές επιχειρησιακές συνθήκες.

Η συμβολή της Ερευνητικής Μονάδας GIS

Η συμμετοχή της Ερευνητικής Μονάδας GIS του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών στο Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων επιβεβαιώνει τον ενεργό της ρόλο στην ανάπτυξη καινοτόμων γεωχωρικών εφαρμογών που αξιοποιούν δεδομένα Παρατήρησης Γης και σύγχρονες μεθοδολογίες χωρικής ανάλυσης.

Η ανάπτυξη της υπηρεσίας εκτίμησης επιφανειακής εδαφικής υγρασίας αποτελεί ένα ακόμη παράδειγμα της σύνδεσης της επιστημονικής έρευνας με πρακτικές εφαρμογές που συμβάλλουν στη βιώσιμη γεωργία, στην ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων και στον ψηφιακό μετασχηματισμό του αγροτικού τομέα.